Ăn thịt từ khóa là gì và vì sao gây hại?
Keyword cannibalization (hay "ăn thịt từ khóa") xảy ra khi hai hay nhiều trang trên cùng website cùng nhắm một truy vấn. Ví dụ một shop thể thao có trang danh mục "giày chạy bộ nam", một bài "top 10 giày chạy bộ nam đáng mua" và một bài "cách chọn giày chạy bộ cho nam". Google phải đoán trang nào phù hợp nhất, và thường xoay vòng giữa chúng. Kết quả là thứ hạng chập chờn, lượt click bị chia nhỏ, liên kết và độ tin cậy cũng bị phân tán thay vì dồn cho một trang mạnh.
Website càng nhiều năm viết blog thì tình trạng này càng phổ biến, vì bài mới thường được viết mà không ai kiểm tra lại bài cũ cùng chủ đề.
Cách công cụ tìm ra trang tranh nhau
Công cụ đọc dữ liệu hiệu suất từ Google Search Console của bạn và lọc ra những truy vấn có nhiều URL cùng nhận lượt hiển thị. Đây là dữ liệu thật từ Google nên phản ánh đúng những gì đang diễn ra, không phải phỏng đoán dựa trên tiêu đề trang.
- Tạo tài khoản miễn phí bằng Google hoặc liên kết Gmail, không cần thẻ.
- Kết nối Google Search Console. Quyền truy cập chỉ đọc, công cụ không thay đổi gì trong tài khoản của bạn.
- Chọn website (property) cần phân tích.
- Xem danh sách truy vấn, mỗi truy vấn kèm các trang đang cạnh tranh.
Đọc bảng kết quả
Với mỗi truy vấn, bạn thấy từng URL cùng số click, lượt hiển thị, vị trí trung bình và tỷ trọng của mỗi trang. Một vài cách đọc nhanh:
- Một trang chiếm gần hết click, trang còn lại chỉ có lượt hiển thị lẻ tẻ: thường chưa đáng lo, chỉ cần theo dõi.
- Hai trang chia đều lượt hiển thị, cả hai đứng vị trí 8 đến 20: dấu hiệu rõ của ăn thịt từ khóa, cả hai đang kéo nhau xuống.
- Trang danh mục và bài blog cùng tranh một từ khóa mua hàng: nên để trang danh mục làm trang chính, bài blog hỗ trợ bằng liên kết nội bộ.
Xử lý: gộp, chuyển hướng hay nhắm lại từ khóa
Gộp nội dung
Khi hai bài viết gần như cùng nội dung, gộp phần giá trị nhất vào trang mạnh hơn rồi chuyển hướng 301 trang yếu về đó.
Chuyển hướng
Trang cũ, lỗi thời và không còn giá trị riêng nên redirect 301 về trang chính, giữ lại liên kết đã có.
Nhắm lại từ khóa khác
Nếu cả hai trang đều có lý do tồn tại, hãy đổi tiêu đề, H1 và nội dung của một trang sang ý định khác, chẳng hạn từ "giày chạy bộ nam" sang "cách chọn size giày chạy bộ".
Để tránh lặp lại vấn đề, hãy lập kế hoạch nội dung theo cụm: dùng công cụ gom nhóm từ khóa để mỗi nhóm có đúng một trang đích. Sau khi xử lý, theo dõi trang đã cải thiện ra sao bằng công cụ phát hiện nội dung suy giảm.
Lưu ý khi đánh giá
Không phải truy vấn nào có hai URL cũng là vấn đề. Với từ khóa rộng, Google đôi khi cố ý hiển thị hai trang của cùng website ở vị trí cao. Hãy tập trung vào những truy vấn có giá trị kinh doanh và thứ hạng đang dao động. Bạn có thể xem thêm các công cụ SEO khác để kết hợp phân tích.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao biết website bị ăn thịt từ khóa?
Dấu hiệu là cùng một truy vấn có nhiều URL của bạn nhận lượt hiển thị, thứ hạng lên xuống thất thường và trang hiển thị thay đổi liên tục. Công cụ lọc ra các truy vấn này từ dữ liệu Search Console của bạn.
Có cần kết nối Google Search Console không?
Có. Công cụ dùng dữ liệu hiệu suất thật từ Search Console. Việc kết nối miễn phí khi có tài khoản và chỉ cấp quyền đọc.
Kết nối Search Console có an toàn không?
Công cụ chỉ yêu cầu quyền chỉ đọc, nên không thể sửa cài đặt, xóa dữ liệu hay gửi sitemap thay bạn.
Nên gộp bài hay chuyển hướng?
Nếu trang yếu có nội dung hữu ích, gộp phần đó vào trang mạnh rồi redirect 301. Nếu trang yếu đã lỗi thời và không có gì đáng giữ, chỉ cần redirect. Nếu hai trang phục vụ ý định khác nhau, hãy nhắm lại từ khóa cho một trang.
Hai trang cùng lên top cho một từ khóa có xấu không?
Không nhất thiết. Nếu cả hai đều ở vị trí cao và mang lại click, bạn đang chiếm nhiều chỗ hơn trên trang kết quả. Chỉ cần xử lý khi chúng kéo thứ hạng của nhau xuống.